काठमाडौं - यमपञ्चक अर्थात् तिहारको दोस्रो दिन आज घर–घरमा इमानदार पहरेदार जनावर कुकुरको पूजा, नरक चतुर्दशी स्नान र साँझ धनधान्यकी देवी लक्ष्मीको आराधना गरिँदैछ। आजको दिन बिहान सबेरै नरक चतुर्दशीको स्नान गरी कुकुरलाई टीका, माला र मीठा खानेकुरा दिएर सम्मानपूर्वक पूजा गर्ने शास्त्रीय विधान छ। यमराजको दूत र द्वारपाल मानिने कुकुरलाई आजको दिन पूजा गरेमा मृत्युपर्यन्त यमद्वारबाट मार्गप्रशस्त हुने पौराणिक विश्वास रहेको छ।

त्यस्तै, नरकबाट मुक्ति पाउनका लागि बिहान उज्यालो हुनुअघि तिलको तेल दलेर 'तैलाभ्यङ्ग स्नान' गर्ने र अपामार्ग वनस्पतिको पात प्रयोग गरी विधिपूर्वक तर्पण दिने चलन छ। आजै साँझ सफासुग्घर गरी झिलीमिली बनाइएको घरमा धनलक्ष्मी, धान्यलक्ष्मी, गजलक्ष्मीसहित अष्टलक्ष्मीको आराधना गर्दै सुखरात्रिको रूपमा लक्ष्मीपूजा गरिन्छ। कलश, गणेश र दीप स्थापना गरी षोडशोपचार पूजासहित श्रीसूक्त पाठ गरेर धन, सुख र समृद्धिको कामना गर्ने गरिन्छ भने राति 'बलिराजाको भलो होस्' भन्ने कामनासहित भैलो खेल्ने परम्परा रहेको छ।