काठमाडौँ। विश्वकै अग्रणी प्रविधि कम्पनी एनभिडियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेन्सन हुआङ र चिनियाँ महिला एलिस हुआङबिचको सम्बन्धलाई लिएर अन्तर्राष्ट्रिय वृत्त तथा प्रविधि क्षेत्रमा तीव्र चर्चा सुरु भएको छ। विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार उनीहरूबिचको सम्बन्ध व्यक्तिगत निकटतामा मात्र सीमित नरहेर अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा र जासुसीसँग जोडिएको आशङ्का गरिएको छ।

उल्लेखनीय छ, एनभिडिया तिनै प्रविधि विशाल कम्पनी हो जसले रसुवा बाढी विपद्पछि नेपाललाई १ अर्ब ५० करोड (डेढ अर्ब) रुपैयाँ बराबरको सहयोग उपलब्ध गराएको थियो।

१. ताइपेई भेटघाटदेखि ४.८ अर्ब डलरको चिप खरिदसम्म:
सुरुवाती सम्पर्क: सन् २०२४ जुनमा ताइपेईमा आयोजित प्रविधि मेला र सन् २०२५ मेको 'कम्प्युटेक्स' प्रदर्शनीका क्रममा जेन्सन र एलिसबिच सार्वजनिक रूपमा निकटता देखिएको थियो।
व्यावसायिक पहुँच: सिंगापुरस्थित एआई डेटा सेन्टर कम्पनी 'मेगास्पिड इन्टरनेसनल' मा वरिष्ठ अधिकारीका रूपमा कार्यरत एलिसको यही व्यावसायिक पहुँचका कारण एनभिडिया नेतृत्वसम्म सम्पर्क पुगेको थियो।
ठूलो खरिद: दुई वर्षको अवधिमा मेगास्पिडले एनभिडियाबाट करिब ४ अर्ब ८० करोड (४.८ बिलियन) अमेरिकी डलर बराबरका अत्याधुनिक एआई प्रोसेसर/चिप खरिद गरी दक्षिणपूर्वी एसियाकै ठूलो ग्राहक बनेको थियो।
२. अमेरिकी गुप्तचर निकायको निगरानी र छानबिन:
जासुसीको आशङ्का: अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूले करिब एक वर्षको निगरानीपछि एलिसलाई चीनको राज्य सुरक्षा मन्त्रालयले अमेरिकी एआई नीति, एनभिडियाका गोप्य रणनीति र संवेदनशील सूचना प्राप्त गर्न प्रयोग गरेको हुन सक्ने प्रतिवेदन निकालेका छन्।
एनभिडियामा अनुसन्धान: घटना सार्वजनिक भएपछि एनभिडियाको सञ्चालक समितिले स्वतन्त्र छानबिन सुरु गरेको छ। संवेदनशील सूचना चुहावट भएको पुष्टि भएमा सीईओ जेन्सनलाई पदबाट हटाउनेसम्मको दबाब पर्न सक्ने बताइएको छ।
३. प्रतिक्रिया र स्वीकारोक्ति:
जेन्सन हुआङको स्पष्टीकरण: जेन्सनले एलिससँगको कुराकानी सामान्य व्यावसायिक विषयमा मात्र सीमित रहेको दाबी गर्दै आफ्नी पत्नीसँग सार्वजनिक रूपमा माफी मागेका छन्। उनले एनभिडिया र अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षाको रक्षा गर्न आफू प्रतिबद्ध रहेको बताएका छन्।
चीनको खण्डन: चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता गुओ जियाकुनले जासुसीको आरोपलाई पूर्ण रूपमा खारेज गर्दै यसलाई चीनविरुद्धको दुष्प्रचार र बदनाम गर्ने प्रयासको संज्ञा दिएका छन्।